بشر آزمایشگاهی چیست و چه کاربردی دارد؟
کاربران و متخصصان، بشر آزمایشگاهی (Beaker) را به عنوان یکی از اساسی‌ترین ظروف در دسته‌بندی شیشه‌آلات آزمایشگاهی می‌شناسند.تولیدکنندگان این ظرف استوانه‌ای را با کف تخت و دهانه گشاد می‌سازند تا کارشناسان مواد را در آزمایشگاه به‌راحتی مخلوط کنند، هم بزنند، گرم کنند و انتقال دهند.طراحان در قسمت دهانه بشر یک لبه کوچک (Spout) تعبیه کرده‌اند که کار انتقال دقیق و بدون سرریز مایعات را تسهیل می‌کند. اگرچه سازندگان روی بدنه اکثر بشرها درجه‌بندی حجمی را حک می‌کنند، اما این درجه‌بندی‌ها صرفاً حجم تقریبی را نشان می‌دهند. برای اندازه‌گیری دقیق حجم مایعات، کارشناسان همواره ابزارهای کالیبره شده مانند استوانه مدرج (مزور) یا پیپت را به کار می‌برند.
انواع بشر آزمایشگاهی از نظر طراحی و جنس
صنایع تولیدی، بشرهای آزمایشگاهی را بر اساس نوع طراحی بدنه و متریال به کار رفته در ساخت آن‌ها، به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌کنند که هر کدام کاربری خاصی دارند:
بشر شیشه‌ای بوروسیلیکات (پیرکس)
بسیاری از آزمایشگاه‌های جهان، بشرهای ساخته شده از شیشه بوروسیلیکات ۳.۳ را به عنوان استانداردترین نوع بشر می‌شناسند. این ظروف به دلیل ضریب انبساط حرارتی بسیار پایین، مقاومت فوق‌العاده‌ای در برابر شوک حرارتی و دماهای بالا (تا حدود ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد) نشان می‌دهند. همچنین این ظروف مقاومت شیمیایی بالایی در برابر اسیدها و بازهای قوی دارند و فرآیندهای واکنشی را بدون مشکل پیش می‌برند.
بشر پلاستیکی (پلی‌پروپیلن و PTFE)
بشرهای پلاستیکی وزن کمتری دارند و در برابر ضربه نمی‌شکنند. اپراتورها می‌توانند بشرهای ساخته شده از پلی‌پروپیلن (PP) را اتوکلاو کنند. این ظروف پلاستیکی پایداری خوبی در برابر اسیدهای خاصی مانند هیدروفلوئوریک اسید (که شیشه را حل می‌کند) دارند. بشرهای تفلونی (PTFE) نیز در میان ظروف پلاستیکی، بیشترین مقاومت شیمیایی و حرارتی را ارائه می‌دهند.
تفاوت بشر بلند (Berzelius) و بشر کوتاه (Griffin)
- بشر کوتاه (Griffin): پرکاربردترین نوع بشر است که ارتفاع آن حدود ۱.۴ برابر قطر آن است و کاربران آن را برای مصارف عمومی به کار می‌برند.
- بشر بلند (Berzelius): ارتفاع این بشرها حدود دو برابر قطر آن‌هاست.این طراحی ایمنی کار را در فرآیندهای تیتراسیون و آزمایش‌هایی که کاربر محلول را به‌طور مداوم هم می‌زند و ممکن است مایع بپاشد، به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
مشخصات فنی و استانداردهای بشر آزمایشگاهی
مهرآسا شیمی بشرهای استاندارد خود را کاملاً منطبق بر استانداردهای بین‌المللی نظیر ISO 3819 و DIN 12331 تامین و عرضه می‌کند. مشخصات کلیدی این محصولات عبارتند از:
- جنس بدنه: شیشه بوروسیلیکات ۳.۳ با کیفیت گرید A
- مقاومت حرارتی: تحمل شوک حرارتی تا حد اختلاف دمای ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد و تحمل دمای مستقیم تا ۴۸۰ درجه سانتی‌گراد
- حجم‌های استاندارد: ۵۰، ۱۰۰، ۲۵۰، ۴۰۰، ۶۰۰، ۱۰۰۰، ۲۰۰۰ و ۵۰۰۰ میلی‌لیتر
- چاپ مشخصات: درجه‌بندی مقاوم در برابر شستشو و مواد شیمیایی به همراه بخش سفید رنگ جهت یادداشت‌نویسی با مداد (Marking Patch)
نکات ایمنی و اصول نگهداری از بشر شیشه‌ای
برای افزایش طول عمر بشرهای پیرکس و پیشگیری از حوادث آزمایشگاهی، کاربران باید نکات زیر را رعایت کنند:
پرهیز از تغییر ناگهانی دما: وقتی بشر هنوز داغ است، آن را روی سطوح سرد نگذارید و در آب یخ فرو نبرید؛ این کار باعث ترک‌خوردگی و شکستگی ظرف می‌شود.
استفاده از توری نسوز: هنگام حرارت دادن بشر روی شعله چراغ بونزن، حتماً سه‌پایه و توری نسوز قرار دهید تا شعله کف بشر را یکنواخت گرم کند.
- بررسی ترک‌های مویی: پیش از هر بار استفاده، بدنه بشر را بررسی کنید.اگر روی بشر ترک ایجاد شود، ظرف هنگام حرارت‌دهی ناگهان می‌شکند.
برای آشنایی بیشتر با ساختار و کاربرد بشر آزمایشگاهی می‌توانید توضیحات کامل این وسیله را در سایت ویکی پدیا مطالعه کنید.
